ΤΟΥ PAUL ΚRUGΜΑΝ
Η αμερικανική οικονομία παραμένει σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, με έναν στους έξι Αμερικανούς να είναι άνεργος ή υποαπασχολούμενος. Όμως, η τράπεζα Goldman Sachs ανακοίνωσε ρεκόρ κερδών τριμήνου και ετοιμάζεται να μοιράσει μεγάλα μπόνους, τα οποία θα συγκρίνονται με αυτά που έδινε πριν από την κρίση. Τι μας λέει αυτή η αντίφαση;
Πρώτον, ότι η Goldman είναι πολύ καλή σε αυτό που κάνει. Δυστυχώς, αυτό που κάνει είναι κακό για την Αμερική. Δεύτερον, ότι οι κακές συνήθειες της Γουόλ Στριτ- και πάνω απ΄ όλα το σύστημα των αμοιβών, το οποίο συνέβαλε στη δημιουργία της κρίσης- δεν έχουν εξαλειφθεί. Τρίτον, ότι διασώζοντας το χρηματοοικονομικό σύστημα, χωρίς όμως να το μεταρρυθμίσει, η Ουάσιγκτον δεν έχει κάνει τίποτα για να μας προστατεύσει από μια νέα κρίση. Ας αρχίσουμε μιλώντας για τον τρόπο με τον οποίο η Goldman βγάζει χρήματα.
Τις τελευταίες δεκαετίες- από τότε που απελευθερώθηκε το τραπεζικό σύστημα στα χρόνια του Ρίγκαν- η οικονομία των ΗΠΑ κυριαρχείται από το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Οι μπίζνες από τη μετακίνηση κεφαλαίων, τον τεμαχισμό, την ανάληψη μεγάλου ρίσκου και την επανατοποθέτηση χρηματοπιστωτικών απαιτήσεων απέκτησαν μεγαλύτερη σημασία από ό,τι η παραγωγή χρήσιμων αγαθών. Ο κλάδος υπό την επίσημη ονομασία «αξιόγραφα, συμβόλαια εμπορευμάτων και επενδύσεις» αυξήθηκε εξαιρετικά γρήγορα- από 0,3% του αμερικανικού ΑΕΠ στα τέλη του 1970 σε 1,7% του ΑΕΠ το 2007.
Πουλούσε επικίνδυνες πατέντες
Η ανάπτυξη αυτή θα ήταν αποδεκτή αν οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί αποκτούσαν χρήματα και διέθεταν κεφάλαια για την ανάπτυξη παραγωγικών τομέων. Αυτή τη στιγμή όμως δεν μπορεί κάποιος να υποστηρίξει κάτι τέτοιο. Οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, γνωρίζουμε πλέον σήμερα, κατηύθυναν μεγάλα κεφάλαια στην κατασκευή απούλητων σπιτιών και άδειων εμπορικών κέντρων. Μεγάλωναν το ρίσκο αντί να το μειώνουν. Στην πραγματικότητα, ο χρηματοπιστωτικός κλάδος πουλούσε επικίνδυνες πατέντες φαρμάκων σε εύπιστους καταναλωτές.
Ο ρόλος της Goldman στη «χρηματοπιστωτικοποίηση» της Αμερικής έμοιαζε με αυτόν άλλων παικτών, με μία εξαίρεση: η Goldman δεν πίστευε στο απατηλό της παιχνίδι. Άλλες τράπεζες επένδυσαν βαριά στα ίδια τοξικά απόβλητα που πουλούσαν στον κόσμο. Η Goldman, ως γνωστόν, έβγαλε πολλά χρήματα από την πώληση τίτλων βασισμένων σε δάνεια υψηλού κινδύνου και κέρδισε ακόμη περισσότερα χρήματα πουλώντας δάνεια που βασίζονταν σε τίτλους, πριν η αξία τους καταρρεύσει. Όλες αυτές οι συναλλαγές ήταν απολύτως νόμιμες, αλλά το αποτέλεσμα ήταν να βγάζει η Goldman κέρδη, θεωρώντας εμάς τους υπόλοιπους κορόιδα. Και οι παροικούντες τη Γουόλ Στριτ έχουν κάθε λόγο να συνεχίζουν να παίζουν αυτό το παιχνίδι.
...η συνέχεια του άρθρου εδώ ...
*το άρθρο αναδημοσιεύουμε από την εφημερίδα ""Τα Νέα"
