Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2009

Πόσο αξιόπιστες είναι οι μετρήσεις της νοημοσύνης;

Η μαζική υστερία με την «ιδιοφυΐα» και η εναγώνια αναζήτηση «μεγάλων ταλέντων» είναι δείγμα κοινωνικής παρακμής και στηρίζεται μόνο σε επιστημονικές παρανοήσεις και μύθους



Του ΣΠΥΡΟΥ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗ

Υπάρχουν πολλοί και εντελώς διαφορετικοί μεταξύ τους τρόποι καταμέτρησης της ανθρώπινης ευφυΐας. Κανένας όμως από αυτούς δεν θεωρείται σήμερα επιστημονικά φερέγγυος και κοινωνικά ουδέτερος. Ισως γι' αυτό πλήθος ειδικών ερευνητών αποφάσισαν πρόσφατα να καταρρίψουν επιστημονικά τον μύθο του «Δείκτη Νοημοσύνης» και συνεπώς να αμφισβητήσουν την αξιοπιστία των τεστ ευφυΐας.

Η ιδιαίτερα ευφυής συμπεριφορά δεν θεωρείται πλέον μια κοινωνικά επικίνδυνη ιδιομορφία ή ένα σπάνιο αλλά αξιοθαύμαστο προσωπικό «χάρισμα». Αντίθετα, αποτελεί μια αδυσώπητη κοινωνική επιταγή, την εκπλήρωση της οποίας οφείλουμε να επιδιώκουμε οι πάντες και κυρίως να την καλλιεργούμε στα παιδιά από πολύ τρυφερή ηλικία.

Πρόσφατα Αμερικανοί και Καναδοί ερευνητές αμφισβήτησαν την ακρίβεια και την αξιοπιστία του λεγόμενου Δείκτη Νοημοσύνης (IQ), επικαλούμενοι μάλιστα ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα «ευφυούς» ανθρώπου, την περίπτωση του τέως προέδρου των ΗΠΑ, Τζορτζ Μπους. Οσο απίστευτο κι αν ακούγεται, ο Μπους συγκαταλέγεται στο 10% των πλέον ευφυών ανθρώπων στον κόσμο (!), σύμφωνα τουλάχιστον με τον Δείκτη Νοημοσύνης του (περίπου 120), κάτι που δεν επαληθεύτηκε καθόλου στην πράξη, δεδομένων των αμέτρητων ανοησιών που διέπραξε στη διάρκεια της θητείας του.

Σε σχετικό άρθρο που δημοσιεύτηκε στο γνωστό επιστημονικό περιοδικό «New Scientist», διακεκριμένοι ερευνητές των ανθρώπινων νοητικών ικανοτήτων επικρίνουν σφοδρά τα τεστ νοημοσύνης. Ο Keith Stanovich, καθηγητής Εφαρμοσμένης Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Οντάριο, στον Καναδά, τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια έχει επικεντρώσει τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα στην επαλήθευση της βασικής του θέσης: ότι οι ιδιοφυείς μπορεί να κάνουν και βλακείες, και το αντίστροφο. Κατά τον Stanovich, ο τρόπος με τον οποίο έχει καθιερωθεί να αξιολογείται σήμερα η νοημοσύνη ενός ανθρώπου είναι από τη φύση του προβληματικός. Και αυτό, γιατί στην πραγματικότητα τα καθιερωμένα τεστ νοημοσύνης μετρούν μόνο ένα πολύ περιορισμένο πεδίο της ιδιαίτερα σύνθετης ανθρώπινης νοημοσύνης, δηλαδή την ικανότητα για αφηρημένους συλλογισμούς, την ικανότητα φωτογραφικής απομνημόνευσης και την ταχύτητα εκμάθησης. ...η συνέχεια του άρθρου εδώ ....

*Πηγή: Ελευθεροτυπία 141109