Στις επιτυχημένες εταιρείες οι επικεφαλής εργάζονται
μάλλον «εξυπνότερα» παρά σκληρότερα
Της Χριστινας Δαμουλιανου
«Οι νεαρές εταιρείες και το καλό μάνατζμεντ συνήθως πάνε μαζί». Ο λόγος είναι ότι είναι νεοφερμένες στην αγορά, έχουν μεγαλύτερο κίνητρο για καινοτομία, μάθηση και ξεκινούν εφαρμόζοντας προηγμένες τακτικές μάνατζμεντ. Ενώ, για τις παλαιότερες η αποκόλλησή τους από κάθε τι που λειτούργησε αποτελεσματικά στο παρελθόν, αποτελεί τεραστία πρόκληση.
Τι σημαίνει όμως καλό μάνατζμεντ για τα στελέχη. «Το καλό μάνατζμεντ έχει να κάνει με μεθόδους, στυλ και δεξιότητες και όχι με τις ώρες του ρολογιού που τις μετράει το στέλεχος μέσα στη δουλειά του. Η ερευνά μας βρήκε ότι η ανταγωνιστικότητα του κλάδου δεν συνδέεται με το πόσο σκληρά εργάζονται οι μάνατζερ. Στις καλοδιοικούμενες επιχειρήσεις που μελετήσαμε, οι μάνατζερ εργάζονταν κατά μέσο όρο σχεδόν μια ώρα την εβδομάδα περισσότερο από ό, τι στις άλλες επιχειρήσεις. Που σημαίνει ότι στις καλοδιοικούμενες επιχειρήσεις οι επιβλέποντες εργάζονται μάλλον «εξυπνότερα» παρά σκληρότερα».
Η επιβεβαίωση
Μπορεί να ακούγεται κοινότοπο να λέει κανείς ότι αποδοτικές είναι οι επιχειρήσεις εκείνες που διαθέτουν καλό μάνατζμεντ. Οχι όμως όταν στη γενική αυτή παραδοχή έχει καταλήξει και έρευνα του Center for Economic Performance του London School of Economics σε συνεργασία με την εταιρεία McKinsey. Ως γενικό συμπέρασμα προστίθεται μάλιστα ότι οι αποφάσεις των μάνατζερ είναι περισσότερο σημαντικές για τη λειτουργία και τη διοίκηση της εταιρείας από ό, τι είναι οι επιχειρησιακές κατευθυντήριες γραμμές της, είτε οι κυβερνητικές πολιτικές στις οποίες υπόκειται είτε η γεωγραφική θέση της. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 700 μεσαίου μεγέθους κατασκευαστικές εταιρείες στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. Ο μεγαλύτερος αριθμός καλοδιοικούμενων εταιρειών εντοπίστηκε στις ΗΠΑ παράλληλα με το μεγαλύτερο αριθμό γυναικών μάνατζερ και με τα αποκεντρωμένα συστήματα λήψης αποφάσεων.
Γυναίκες μάνατζερ
Σε γενικές γραμμές η μελέτη διαπίστωσε ότι σε χώρες όπου υπάρχουν περισσότερες γυναίκες μάνατζερ η λήψη αποφάσεων μεταβιβάζεται και σε εργαζόμενους κατωτέρου επιπέδου και ότι το προσωπικό χαίρει μεγαλύτερης αυτονομίας. «Πιστεύουμε ότι η σχέση που υπάρχει μεταξύ γυναικών στελεχών και αποκεντρωμένης λήψης αποφάσεων στις καλοδιοικούμενες εταιρείες, είναι ένα θέμα που χρήζει ιδιαίτερης μελέτης».
Συμβαίνει, επίσης, οι εργαζόμενοι στις ΗΠΑ, έστω και αν εργάζονται περισσότερες ώρες να σημειώνουν λιγότερες ημέρες απουσίας, λόγω ασθένειας όπως και για διακοπές. Δηλώνουν, ωστόσο, περίπου τα ίδια επίπεδα ικανοποίησης για τον συμβιβασμό της εργασίας με την προσωπική ζωή τους. Ακόμη, οι καλοδιοικούμενες εταιρείες της έρευνας όχι μόνο επενδύουν περισσότερο χρόνο και χρήμα στην κατάρτιση των στελεχών τους, αλλά προσλαμβάνουν περισσότερο προσωπικό με πανεπιστημιακή και ανωτάτη εκπαίδευση. Και το τελευταίο αυτό χαρακτηριστικό, έχει ιδιαίτερη σημασία για την ποιότητα του μάνατζμεντ που εφαρμόζουν.
Επισημάνθηκε, επίσης, ότι έχουν αναπτύξει προσαρμοστικότητα μέσα από ευέλικτες μορφές εργασίας, υπάρχει μεγαλύτερη αυτονομία στη λήψη αποφάσεων και παρέχεται καλύτερη εκπαίδευση. Τόσο για τα στελέχη όσο και για το υφιστάμενο προσωπικό τους υπήρχε η επιλογή για μερική είτε πλήρη απασχόληση, επιδόματα και άλλες διευκολύνσεις για οικογενειακούς λόγους και ανάγκες, όπως και σε περιπτώσεις ανάγκης, η τηλεργασία. «Ολα αυτά τα συναντήσαμε στις καλοδιοικούμενες επιχειρήσεις χωρίς όμως να είμαστε σε θέση και να αποδείξουμε ότι έχουν άμεση σχέση με το καλό μάνατζμεντ».
Αναζητώντας τη σχέση του καλού μάνατζμεντ με τη παραγωγικότητα, οι συγγραφείς της μελέτης αναφέρουν, κατ’ αρχήν, ότι όσο καλές και αν είναι οι πρακτικές μάνατζμεντ που αναπτύσσει και εφαρμόζει μια εταιρεία, ούτε μπορεί αλλά ούτε και πρέπει να κρατούνται μυστικές.
Αφού, άλλωστε, η αντιγραφή τους από τους ανταγωνιστές της -εφόσον δεν τις έχει εξασφαλίσει με πατέντα- είναι ζήτημα λίγου χρόνου. «Κάτι, που τελικά δεν είναι και κακό, αφού όταν υιοθετηθούν και από τους άλλους, το όφελος είναι για ολόκληρο τον κλάδο και αυξάνει την παραγωγικότητά του».
Συνέβη, ωστόσο, οι εταιρείες με το καλύτερο μάνατζμεντ τις οποίες εντόπισε η έρευνα -ανεξάρτητα από γεωγραφική θέση, μέγεθος, δαπάνες σε έρευνα και ανάπτυξη είτε σε κερδοφορία- να είναι αυτές που έλαβαν την υψηλότερη βαθμολογία στους δείκτες μέτρησης, όπως είναι οι πωλήσεις ανά εργαζόμενο, ο ρυθμός εσόδων, το μερίδιο ανάπτυξης στην αγορά και η κεφαλοποίηση της αγοράς. Κάτι, που έχει επίσης προκύψει και από προηγούμενη σχετική μελέτη.
Οσο για τις εταιρείες εκείνες που παρουσίασαν τον «μαγικό» συνδυασμό να έχουν δηλαδή καλή οικονομική αποδοτικότητα -παρά το κακό τους μάνατζμεντ που εντοπίσθηκε- η εξήγηση που δίδεται είναι ότι διαθέτουν μοναδικά τεχνολογικά είτε δομικά πλεονεκτήματα. Στον συνδυασμό αυτό εμπίπτουν και οι μικροκατασκευαστικές επιχειρήσεις για προϊόντα γρήγορου κέρδους που είτε διαθέτουν ένα μονοπώλιο, λόγω της γεωγραφικής θέσης τους είτε επικρατούν άλλες άτυπες καταστάσεις. «Δεν αλλοιώνουν το συμπέρασμα, ωστόσο, ότι στην αποτελεσματική απόδοση οδηγεί μόνο το καλό μάνατζμεντ και όχι το αντίστροφο».
Επειδή όμως και το ερώτημα που παραμένει είναι «πώς, τότε επιβιώνουν τόσες πολλές κακοδιοικούμενες επιχειρήσεις», η έρευνα αποφάσισε να ρίξει φως και να διαλύσει το… μυστήριο. Βρήκαν λοιπόν ότι οι κακοδιοικούμενες αυτές επιχειρήσεις συμβαίνει να μην έχουν ανταγωνισμό, ούτε και δεσμευτικούς εργατικούς νόμους. «Συναντήσαμε πολλές αποδοτικές εταιρείες που εργάζονται με δεσμευτικούς κανονισμούς σε κάποιο διαφορετικό βαθμό. Ωστόσο, ανακαλύψαμε ότι υπάρχει σαφής σύνδεση των κακοδιοικούμενων αυτών εταιρειών με εκείνους τους κυβερνητικούς κανονισμούς που δυσχεραίνουν την επιχείρηση στο να διαχειρίζεται τους εργαζομένους της. Και η σύνδεση αυτή είναι ακόμη ισχυρότερη, εάν τους περιορίζεται και η ελευθερία να προσλαμβάνουν και να απολύουν το προσωπικό τους.
Βρήκαμε, επίσης, ότι όσο περισσότερο προστατευμένες είναι οι εταιρείες από τον ανταγωνισμό, τόσο λιγότερο έχουν κίνητρο να υιοθετήσουν τακτικές προηγμένου μάνατζμεντ». Η μελέτη απέδειξε ότι, αντιθέτως, όσο περισσότερο ανταγωνιστικό είναι το περιβάλλον τόσο περισσότερο η εταιρεία αναζητεί εκλεπτυσμένο μάνατζμεντ. Επίσης, από την έρευνα σημειώθηκε ότι οι κακοδιοικούμενες εταιρείες είναι «γηραιότερες» από εκείνες που έχουν καλό μάνατζμεντ.
Το μάνατζμεντ υπεράνω όλων
Σύμφωνα με τον Gary Hammel, διάνοια επιχειρηματικής στρατηγικής παγκοσμίως, υπάρχουν και «τα απηρχαιωμένα μοντέλα μάνατζμεντ, τα οποία αποτελούν τροχοπέδη για τις επιχειρήσεις». Πριν από δύο χρόνια, σε συνέδριο την Αθήνα για το «Μέλλον του Μάνατζμεντ» μίλησε με πάθος για την καινοτομία στο μάνατζμεντ. «Στη φάση που διέρχονται οι επιχειρήσεις, αυτό που χρειάζεται να κάνουμε είναι να προχωρήσουμε και στην προοδευτική αλλαγή του μάνατζμεντ. Μήπως και το μάνατζμεντ δεν είναι τεχνολογία;»
«Η πλέον σημαντική από όλες τις καινοτομίες είναι να το αλλάξουμε». Και απευθυνόμενος στο ακροατήριο των στελεχών, συμπλήρωσε: «Αυτό που θέλω από εσάς είναι να εφεύρετε το δικό σας νέο μοντέλο σκέψης. Και όταν γυρίσετε πίσω στις εταιρείες σας, να τις βοηθήσετε να επανεφεύρουν κι εκείνες το δικό τους μοντέλο μάνατζμεντ».
* Πηγή: Καθημερινή 250710
