του Νίκου Καρούζου
"Οι βασικοί μέτοχοι που αυξάνουν τις αμοιβές τους και ξεζουμίζουν τις εισηγμένες, ενώ μιλούν για περικοπές κόστους και απολύουν προσωπικό"
Οι εταιρείες γράφουν ζημιές ή έχουν σημαντική μείωση εργασιών, ενώ οι βασικοί μέτοχοι και οι managers εισηγμένων στο ΧΑ εταιρειών συνεχίζουν να πλουτίζουν. Με τη δύναμη της πλειοψηφίας λαμβάνουν πολύ υψηλές και σε κάποιες περιπτώσεις εξωπραγματικές αμοιβές, δρώντας με τον τρόπο αυτό ληστρικά έναντι των μετόχων της μειοψηφίας, των επενδυτών δηλαδή. Την ίδια στιγμή, βέβαια, σε συντριπτικό ποσοστό, με το επιχείρημα της κρίσης προβαίνουν σε απολύσεις προσωπικού και μειώσεις αποδοχών. Οι μέθοδοι αμοιβών που αποφασίζουν οι βασικοί και οι managers για τον εαυτό τους ξεπερνούν κάθε φαντασία, με αποτέλεσμα να φτάνουμε σε ουκ ολίγες περιπτώσεις στο φαινόμενο
οι εταιρείες να υπάρχουν απλά για να συντηρούν τον οικογενειακό προϋπολογισμό των «φωστήρων» που διοικούν. «Φωστήρες» τους οποίους σε κάθε αναπτυγμένη αγορά θα είχαν πάρει με τις... λεμονόκουπες.
Γιατί όσοι γνωρίζουν την πραγματικότητα του εξωτερικού ξέρουν πως ελάχιστες σοβαρές εταιρείες είναι του ενός μετόχου και της οικογένειάς του και σε όσες περιπτώσεις οι managers δεν επιτυγχάνουν τους στόχους τους ακολουθούν απολύσεις ή δραστικές περικοπές απολαβών.Στην Ελλάδα τα πράγματα είναι διαφορετικά.
Οι αμοιβές δεν έχουν καμία σχέση με εταιρικούς στόχους αλλά με τις ανάγκες των διοικούντων, τα stock options δεν δίνονται ως κίνητρα παραγωγικότητας για το προσωπικό αλλά για τον βασικό μέτοχο (θέλουν και κίνητρο για να δουλέψουν στην εταιρεία τους) και θεσπίζονται αμοιβές πέραν κάθε λογικής, όπως υπερβολικές αποζημιώσεις.
Έτσι φτάνουμε σε τραγελαφικά φαινόμενα, όχι μόνο σε ζημιογόνες αλλά και κερδοφόρες εταιρείες. Φτάνουμε ο βασικός μέτοχος και οι συν αυτώ να εισπράττουν αμοιβές που ξεπερνούν τα καθαρά κέρδη, ταυτόχρονα να κόβουν stock options σε εξευτελιστικές τιμές και στο τέλος να εισπράττουν και μέρισμα (που το δικαιούνται) από τα κέρδη.
Το ερώτημα είναι τι μένει από όλα αυτά. Και η απάντηση είναι ξεκάθαρη.
Λίγα ψίχουλα και πολλές προσδοκίες για τους επενδυτές ενώ δεν λείπουν και οι περιπτώσεις όπου το μακρύ χέρι των βασικών μετόχων και διευθυντικών στελεχών οδηγεί σταδιακά παραπαίουσες εταιρείες σε κατάρρευση.Ο «Σ» σήμερα, έπειτα από μια πρώτη ανάγνωση των οικονομικών καταστάσεων, παρουσιάζει 12 συγκεκριμένες περιπτώσεις (φυσικά δεν είναι και οι μόνες), που αν μη τι άλλο δημιουργούν ερωτήματα για το πώς αντιλαμβάνονται το γεγονός ότι οι εταιρείες τους διαπραγματεύονται στο ΧΑ και έχουν μετόχους. Η παρουσίαση αφορά εμφανή στοιχεία, γιατί υπάρχουν και περιπτώσεις όπου εισηγμένοι ξεζουμίζουν τις εταιρείες τους κάνοντας συναλλαγές με επιχειρήσεις «αφανών» μετόχων, των οποίων οι οφειλές στο τέλος καταλήγουν προβλέψεις.
ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ
Επειδή φαίνεται ότι όλα πηγαίνουν περίφημα στην αγορά αυτοκινήτου οι αμοιβή του Δ.Σ. στο εξάμηνο αυξήθηκαν από 1,134 εκατ. ευρώ σε 2,035 εκατ. ευρώ, ενώ οι πάσης φύσης αμοιβές των διοικητικών στελεχών ανήλθαν σε 2,4 εκατ. ευρώ από 1,97 εκατ. ευρώ.
Τα κέρδη της εταιρείας ήταν 441 χιλιάδε5 ευρώ από 15,1 εκατ. ευρώ πέρυσι, ενώ ο τζίρος μειώθηκε στα 246 εκατ. ευρώ από 261 εκατ. ευρώ. Την ίδια ώρα είχαμε απολύσεις καθώς το προσωπικό του ομίλου από πέρυσι μέχρι φέτος μειώθηκε στα 1.624 άτομα από 1.768. Σημειωτέον ότι στο δεύτερο εξάμηνο του 2008 πραγματοποιήθηκαν και εξαγορές οπότε μάλλον ο αριθμός των απολύσεων είναι μεγαλύτερος.
NUTRIART (πρώην Αλλατίνη)
Ο κύκλος εργασιών του ομίλου υποχώρησε στα 45,9 εκατ. ευρώ από 56,6 εκατ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο του 2008, ενώ για δεύτερη συνεχή περίοδο παρουσιάζονται ζημίες οι οποίες φέτος διευρύνθηκαν στα 2,424 εκατ. ευρώ από 554 χιλιάδες ευρώ πέρυσι. Την ίδια στιγμή το προσωπικό του ομίλου έχει μειωθεί κατά 12% και συγκεκριμένα στις 30/06/2009 ανερχόταν σε 846 άτομα από 964 στο τέλος του περυσινού εξαμήνου. Κατά τα λοιπά, οι περικοπές που έγιναν δεν φαίνεται να αγγίζουν τους διοικούντες και όχι μόνο, οι οποίοι εν μέσω αυξημένων ζημιών επιβάρυναν ακόμα περισσότερο τον όμιλο λαμβάνοντας θεαματικά αυξημένα αμοιβές. Έτσι στο φετινό εξάμηνο οι αμοιβές τους έφτασαν στις 756 χιλιάδες ευρώ από 578 χιλιάδες ευρώ, δηλαδή αυξήθηκαν κατά 30%.
YALCO
Οι πωλήσεις σε ενοποιημένη βάση συρρικνώθηκαν σε 29,227 εκατ. ευρώ από 35,444 πέρυσι, ενώ το καθαρό αποτέλεσμα στο εξάμηνο ήταν ζημιογόνο κατά 756 χιλιάδες ευρώ από κερδοφόρο κατά 950 χιλιάδες πέρυσι. Οι αμοιβές του Δ.Σ. περιορίστηκαν «συμβολικά» στις 460 χιλιάδες από 496 χιλιάδες ευρώ. Ακόμα, όμως, και πέρυσι που η εταιρεία ήταν κερδοφόρα και τα μέλη του Δ.Σ. και μέτοχοι είχαν δυνατότητα για μέρισμα, οι αμοιβές τους αντιστοιχούσαν στο ένα τρίτο των συνολικών κερδών που θεωρητικά θα μπορούσε να πετύχει η εταιρεία στο εξάμηνο αν δεν λάμβαναν καμία αμοιβή.
MEVACOΟ τζίρος της εταιρείας μειώθηκε στα 8,46 εκατ. ευρώ από 15,666 εκατ. ευρώ, ενώ το καθαρό αποτέλεσμα ήταν αρνητικό (166 χιλιάδες) από θετικό, κατά 1,51 εκατ. ευρώ. Οι αμοιβές των διευθυντικών στελεχών ήταν 344 χιλιάδες, από τις οποίες 170 χιλιάδες έλαβαν τα μέλη του Δ.Σ., ενώ το προσωπικό της εταιρείας μειώθηκε από τα 232 άτομα στα 196. Σημειωτέον ότι πέρυσι οι αμοιβές των διευθυντικών στελεχών και των μελών της διοίκησης ήταν περί τις 324 χιλιάδες ευρώ.
MODABAGNOΟ όμιλος παρά τη μείωση του τζίρου στα 19,059 εκατ. ευρώ από 20,597 εκατ. ευρώ, εμφανίζει αύξηση κερδών στο 1,462 εκατ. ευρώ από 1,138 εκατ. ευρώ. Από εκεί και πέρα, όμως, αρχίζουν τα ερωτήματα. Οι αμοιβές διοίκησης στο εξάμηνο ήταν 455 χιλιάδες ευρώ από 421 χιλιάδες πέρυσι, αλλά ταυτόχρονα φαίνεται να υπάρχουν απαιτήσεις από διευθυντικά στελέχη της εταιρείας ύψους 294 χιλιάδες ευρώ. Ανατρέχοντας σε προηγούμενες καταστάσεις προκύπτει ότι στο τέλος του 2008 οι απαιτήσεις ήταν 199 χιλιάδες ευρώ και στις 30/06/2008, 158 χιλιάδες ευρώ. Οι απαιτήσει αυτές αιτιολογούνται ως αγορές αγαθών από την εταιρεία. Το ερώτημα είναι αν πληρώνονται ποτέ οι αγορές, αλλά και πόσο επηρεάζουν το αποτέλεσμα. Σημειωτέον ότι το προσωπικό του ομίλου μειώθηκε στα 270 άτομα από 315 στο τέλος εξαμήνου του 2008.
Χ. Κ. ΤΕΓOΠOΥΛOΣ
Οι αμοιβές Δ.Σ. και διευθυντικών στελεχών εκτινάχθηκαν φέτος στο 1,835 εκατ. ευρώ (από αυτό, 1,37 εκατ. ευρώ τα μέλη του Δ.Σ.) από 1,127 εκατ. ευρώ στο περυσινό εξάμηνο. Το προσωπικό του ομίλου μειώθηκε από 1.194 άτομα σε 1.018. Την ίδια στιγμή ο ενοποιημένος κύκλος εργασιών μειώθηκε στα 40,4 εκατ. ευρώ από 41,66 εκατ. ευρώ πέρυσι (δεν περιλαμβάνεται η «Χρυσή Ευκαιρία» που πουλήθηκε), ενώ οι ζημίες από συνεχιζόμενες δραστηριότητες διευρύνθηκαν στα 6,237 εκατ. ευρώ από 3,475 εκατ. ευρώ.
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΛΥΜΠΕΡΗ
Ο κύκλος εργασιών του ομίλου μειώθηκε στα 40,5 εκατ. ευρώ από 46,8 εκατ. ευρώ, ενώ το καθαρό αποτέλεσμα ήταν ζημιογόνο κατά 694 χιλιάδες από κέρδη 377 χιλιάδες. Όπως αναφέρεται στην έκθεση Δ.Σ., έγιναν περικοπές για να αντιμετωπιστεί η κρίση μεταξύ των οποίων και «κατάργηση μερικών θέσεων εργασίας» (σ.σ. απολύσεις).
Βεβαία οι περικοπές και οι οικονομίες αφορούσαν σε όλους τους άλλους πλην των μελών Δ.Σ. και διευθυντικών στελεχών, που στο φετινό εξάμηνο έλαβαν 715 χιλιάδες ευρώ από 660 χιλιάδες στο περυσινό.
ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΘΗΝΩΝ
Μπορεί τα κέρδη ομίλου να μειώθηκαν κατά 54%, στα 4,48 εκατ. ευρώ, αλλά οι αμοιβές Δ.Σ. και διευθυντικών στελεχών αυξήθηκαν στα 4,6 εκατ. ευρώ από 4,06 εκατ. ευρώ πέρυσι Δηλαδή οι διοικούντες λαμβάνουν στο εξάμηνο ποσά μεγαλύτερα των καθαρών κερδών που αναλογούν στους μετόχους ενώ από τα καθαρά κέρδη οι καλά αμειβόμενοι διοικούντες πιθανόν να λάβουν και μερίσματα.
RIDENCO
Ο ενοποιημένος τζίρος μειώθηκε στα 23,5 εκατ. ευρώ από 25 εκατ. ευρώ πέρυσι και το εξάμηνο ήταν ζημιογόνο κατά 3,29 εκατ. ευρώ από κερδοφόρο κατά 179 χιλιάδες ευρώ.
Τα μέλη Δ.Σ. έλαβαν αμοιβές 412 χιλιάδες ευρώ από 343 χιλιάδες ευρώ, ενώ το προσωπικό του ομίλου μειώθηκε στα 544 από 564 άτομα. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι φαίνεται πως η μητρική μείωσε το προσωπικό της σε 11 άτομα από 347... Σημειωτέον ότι ο βασικός μέτοχος έχει φροντίσει να κάνει και ένα «δωράκι» στον εαυτό του, δεδομένου ότι με την έγκριση της Γενικής Συνέλευση μπορεί όποια στιγμή αποχωρήσει από την διοίκηση της εταιρείας, και πάντως μέχρι το 2015, να λάβει ως αποζημίωση 3 εκατ. ευρώ.
ΑΛOΥΜΥΛ
Ο κύκλος εργασιών του ομίλου υποχώρησε σημαντικά στα 95,7 εκατ. ευρώ από 141 εκατ. ευρώ πέρυσι, ενώ στο φετινό εξάμηνο είχαμε ζημίες 11 εκατ. ευρώ από κέρδη 4,6 εκατ. ευρώ.
Οι αμοιβές Δ.Σ. και στελεχών πάντως αυξήθηκαν στο 1,116 εκατ. ευρώ από 1,048 εκατ. ευρώ, ενώ στον όμιλο υπάρχουν περικοπές μισθών και προσωπικού, το οποίο στις 30/06/09 ανέρχεται σε 2.220 άτομα από 2.361 άτομα ενώ στη μητρική εισηγμένη 501 από 595 άτομα.
ΣΕΛΟΝΤΑΟ κύκλος εργασιών του ομίλου αυξήθηκε στα 72,6 εκατ. ευρώ από 64 εκατ. ευρώ, αλλά τα κέρδη υποχώρησαν στο 1,132 εκατ. ευρώ από 2,129 εκατ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο του 2008. Ο όμιλος μείωσε το προσωπικό του στα 944 άτομα από 1.022, ενώ την ίδια στιγμή οι αμοιβές ΔΣ. και διευθυντικών στελεχών αυξήθηκαν στις 582 χιλιάδες ευρώ από 482 χιλιάδες ευρώ πέρυσι.